Máy đóng gói thực phẩm ăn liền và đồ uống: Mì gói, nước uống đóng gói, chai PET

Mì ăn liền là nhóm sản phẩm có sản lượng lớn và tốc độ chạy máy cao, nên yêu cầu về độ ổn định của máy cũng khắt khe hơn các nhóm khác. Bao bì mì gói làm từ màng cuộn in sẵn, được máy tự tạo túi, định lượng vắt mì vào túi rồi hàn kín ba hoặc bốn mí. Ba công đoạn này chạy liên tục trong một chu kỳ, nên chỉ cần lệch một công đoạn là cả dây chuyền phải dừng để xử lý.

Hai họ máy thường dùng cho mì gói là VFFS và HFFS:

• Máy đóng gói VFFS (tạo túi đứng) phù hợp với túi mì dạng đứng, kích thước vừa và lớn. Màng cuộn chạy qua bộ tạo hình ống, đáy túi được hàn trước, sản phẩm rơi vào trong ống, sau đó mí trên được hàn và cắt rời. Cách bố trí này giúp tận dụng chiều cao, phù hợp khi cần túi to chứa nguyên vắt mì.
• Máy đóng gói HFFS (tạo túi ngang) phù hợp với túi nằm, sản phẩm được đặt vào túi dạng tấm màng gấp đôi. Dòng này thường gặp ở các sản phẩm dẹt hoặc khi cần đóng nhiều sản phẩm vào một túi.

Việc chọn VFFS hay HFFS phụ thuộc vào hình dạng túi muốn có trên kệ và cách bố trí mặt bằng xưởng, không phải vào việc loại nào “tốt hơn”. Nhiều nhà máy dùng song song cả hai cho các dòng sản phẩm khác nhau.

Về mặt vận hành, ba điểm cần theo dõi sát ở công đoạn đóng gói mì:

• Kiểm soát sai số định lượng. Khối lượng vắt mì ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí nguyên liệu và đến khiếu nại của người tiêu dùng. Bộ định lượng của máy đóng gói cần được hiệu chỉnh định kỳ, và nên kiểm tra bằng cân mẫu theo lô.
• Kiểm soát đường hàn. Nhiệt độ, áp lực và thời gian hàn ảnh hưởng đến độ kín của mí. Mí hàn non dễ bung khi vận chuyển; mí hàn già dễ cháy màng, làm mất thẩm mỹ và giảm độ kín.
• Khả năng ghép với thiết bị cấp liệu. Mì gói thường được cấp vào máy qua hệ thống băng tải hoặc máy xếp vắt; nếu cụm cấp liệu không đồng bộ nhịp với máy gói, máy sẽ chạy không hết công suất thiết kế.

Gói gia vị là phần dễ bị bỏ qua nhất khi lập dự án đóng gói mì ăn liền, nhưng lại quyết định năng lực đồng bộ của cả dây chuyền. Một gói mì cần một hoặc nhiều gói gia vị, nên nếu máy gói gia vị chạy chậm hơn máy gói mì, xưởng buộc phải gói gia vị trước rồi trữ lại — phát sinh thêm công đoạn và rủi ro ẩm mốc.

Máy sachet là loại máy chuyên gói các gói nhỏ từ màng cuộn, thực hiện liên hoàn bốn bước: định lượng, tạo túi, hàn kín, cắt gói. Với gói gia vị, cần phân biệt hai nhóm nguyên liệu vì chúng dùng cơ cấu định lượng khác nhau:

• Gói bột gia vị (muối, bột nêm, tiêu, ớt bột) dùng cơ cấu định lượng theo thể tích hoặc trục vít. Nguyên liệu dạng bột dễ bám dính và dễ phát tán bụi, nên phần tạo túi cần được thiết kế hạn chế bụi bám vào mí hàn.
• Gói gia vị dạng lỏng (dầu, sốt, dầu sa tế) dùng bơm định lượng hoặc van rót. Nhóm này đòi hỏi đường dẫn sản phẩm kín và dễ vệ sinh hơn so với dạng bột, đồng thời phải kiểm soát hiện tượng nhỏ giọt làm bẩn mí hàn.

Khi sản lượng lớn, máy đóng gói nhiều làn là phương án thường được cân nhắc: một máy chạy nhiều làn song song, mỗi làn tạo một dãy gói riêng. Cách này cho ra số lượng gói lớn hơn trên cùng một diện tích xưởng, và thường được xem là điểm cân bằng giữa công suất và chi phí đầu tư. Đổi lại, máy nhiều làn nhạy hơn với sai lệch màng và cần bảo dưỡng kỹ hơn máy một làn.